Çocuklarda ve Ergenlerde Varikosel

Ergenlik (Adolesan) Döneminde Varikosel

Çocuklarda ve ergenlerde varikosel, genellikle 10-19 yaş grubu (adolesan dönem) erkek çocuklarında testis toplardamarlarının genişlemesi durumudur. Ergenlik öncesi çocuklarda oldukça nadir görülürken, ergenliğe girişle birlikte görülme sıklığı yetişkin erkeklerdeki gibi %15 civarına ulaşır.

Ergenlik dönemindeki varikosel çoğunlukla herhangi bir ağrı veya belirti göstermez. Genellikle okul taramalarında, spor kulübü muayenelerinde ya da ailelerin testis torbasında fark ettiği soluk damar kitleleri (sol testiste dolgunluk) sonucunda tesadüfen teşhis edilir.

Ergenlerde Varikosel Neden Önemlidir?

Yetişkinlerde varikosel ameliyatının temel hedefi bozulan sperm kalitesini düzelterek çocuk sahibi olmalarını sağlamaktır. Çocukluk ve ergenlik döneminde ise asıl hedef **testis gelişimini (hacmini) korumaktır.**

Büyümekte olan testisin etrafındaki genişlemiş kirli kan damarları, testis torbasındaki ısıyı artırarak ve toksik maddelerin birikmesine yol açarak gelişmekte olan testis dokusuna zarar verir. Bu durum, etkilenen testisin (çoğunlukla sol testis) diğerine göre küçük kalmasına (testis hipotrofisi) neden olabilir.

Çocuklarda ve Ergenlerde Muayene ve Takip Kriterleri

Ergenlik döneminde varikosel tespit edilen her hastaya hemen ameliyat önerilmez. Temel yaklaşım **periyodik ve yakın takip** üzerine kuruludur:

• Düzenli Hacim Ölçümü: Testis hacimleri her 6-12 ayda bir uzman hekim tarafından orşidometre veya ultrason ile ölçülür. Sol ve sağ testis hacimleri arasında belirgin bir uyumsuzluk gelişip gelişmediği izlenir.
• Sperm Tahlili (Spermiyogram): 16-17 yaşını geçmiş, sperm örneği verebilecek olgunluğa ulaşan ergenlerde, testis fonksiyonlarını değerlendirmek için sperm tahlili istenir.

Ergenlerde Ameliyat (Cerrahi) Kararı Ne Zaman Verilir?

Dünya Üroloji kılavuzlarına göre, çocuklarda ve ergenlerde ameliyat endikasyonları şunlardır:

1. Testis Hacim Kaybı (Asimetri): Varikoselli olan sol testisin, sağ testise kıyasla %10 ila %20'den fazla hacim kaybetmiş (küçülmüş) olması. Bu, testis dokusunun hasar gördüğünün en önemli kanıtıdır.
2. Geçmeyen Şiddetli Ağrı: İstirahat veya ağrı kesicilerle geçmeyen, gencin günlük yaşamını veya spor aktivitelerini engelleyen kronik ağrı bulgusu.
3. İleri Derece Çift Taraflı Varikosel: Her iki testiste de sperm parametrelerini ve gelişimi riske atabilecek belirgin damar genişlemesi.
4. Sperm Parametrelerinde Bozulma: Yaşı uygun olan gençlerde sperm sayı ve hareketliliğinde bilimsel normların altına düşüş gözlenmesi.

Ergenlerde Altın Standart Tedavi: Mikrocerrahi

Çocuk ve ergen hastaların dokuları yetişkinlere göre çok daha narin ve incedir. Testisi besleyen atardamar (arter) saç teli kalınlığındadır. Bu yaştaki hastalara yapılacak hatalı bir açık ameliyat, atardamarın yanlışlıkla bağlanıp testisin tamamen körelmesine ya da lenfatiklerin bağlanmasıyla torbada aşırı su birikmesine (hidrosel) yol açabilir. Bu nedenle **ergenlerde varikosel ameliyatı kesinlikle mikroskobik mikrocerrahi yöntemle yapılmalıdır.**